Rituelen en tradities in de sport
Al zappend belandde ik afgelopen week op Eurosport bij de rugbywedstrijd Frankrijk – Nieuw Zeeland. Gelukkig net op tijd om de haka van Nieuw Zeeland mee te maken. Prachtig die ceremoniële dans van The All Blacks. De Fransen leken mij duidelijk geïmponeerd door dit schitterende ritueel.
Rituelen hebben vaak een traditionele oorsprong. Rugby is een mooi voorbeeld. Een paar jaar geleden zag ik bij een wedstrijd van RFC Gouda een doedelzakspeler de wedstrijd ‘openen’. Aardbeien met slagroom op het tennistoernooi van Wimbledon. Het zingen van het Friese volkslied bij thuiswedstrijden van Heerenveen. Veel voetbalclubs hebben een pupil van de week die de hele voorbereiding mag meemaken en onder de ogen van het publiek het eerste doelpunt scoren. En na afloop wordt de pupil nog een keer in de bestuurskamer in de bloemetjes gezet. Zomaar een paar voorbeelden.
Je hebt ook rare en merkwaardige rituelen. Boksers die elkaar bij een persconferentie verbaal helemaal tot gort slaan. Allemaal voor de commercie en een beetje sneu. Als een voetballer gewisseld wordt gaat hij iedereen in de dug-out langs voor een handje. Merkwaardig ritueel en ik begrijp nog steeds niet wat de diepere bedoeling hier van is. En dan heb ik het maar niet over de vele vormen van bijgeloof van sporters.
Vorige week was ik op bezoek bij de Dojo Shinto Ryo van Sensei Stijn Donders. Bij een training van aikido in de Ton Winkelman Zaal aan de Johan den Haenstraat. Een training die bol staat van rituelen en tradities. Het ‘merkwaardige’ is dat aikido geen competitie kent en er geen sprake is van prestatiedrang. Dat kan een verademing zijn. Het gaat bij aikido om geweldloosheid. Daar kunnen voetbalhooligans een voorbeeld aan nemen.
GZV Watergras
Ik neem u even mee terug naar vrijdag 17 april 2015. In een volgepakte sporthal De Mammoet maakt GZV Watergras zich op om de laatste hobbel naar het kampioenschap te nemen. Voor aanvang van de wedstrijd mocht ik in de kleedkamer de tactische bespreking van trainer Marvin Paton meemaken. ‘We gaan geschiedenis schrijven in Gouda’ en dat gebeurde die avond ook. Het vlaggenschip van de Goudse zaalvoetbalvereniging werd kampioen en promoveerde voor het eerst in het bestaan naar de Eredivisie. De euforie was heel groot. Nu die plannen voor een eigen sporthal nog verwezenlijken.
We zijn nu ruim 2½ jaar later en de euforie van toen is verdwenen. Het spelen in de Eredivisie valt niet altijd mee. Vorig seizoen handhaafde Watergras zich ternauwernood op de laatste speeldag en de stand op de ranglijst in het huidige seizoen stemt niet echt vrolijk. De eerste wedstrijd werd gewonnen, maar daarna waren er louter (grote) verliespartijen. Het is nog te vroeg om over degradatie te spreken maar ik hou mijn hart vast.
De plannen voor een eigen sporthal hebben ook de nodige vertraging opgelopen. Was het de financiering? Of de vergunning? Ik weet er het fijne niet van. Maar een paar weken geleden ging de kogel toch eindelijk door de kerk en komt er een sporthal naast het Groenhovenbad. Overal lachende gezichten zou je denken, maar niets is minder waar. Watergras wil niet meer naar de nieuwe hal. Met de gemeente Gouda wordt een twist uitgevochten over een tribune en een horecagedeelte in de nieuwe hal. Beide partijen hebben hun eigen argumenten in deze kwestie.
Ik hoop hoe dan ook dat beide partijen er uit komen. Dan komen de sportieve successen misschien ook weer vanzelf.
Dierbare herinneringen
In het afgelopen sportweekend kwamen twee herinneringen boven drijven. Allereerst moest ik denken aan mijn tijd als voetballer bij VV Benschop toen ik hoorde van het overlijden van Hans Kraay sr. Hij was nl. de eerste trainer van de in 1969 opgerichte voetbalclub in mijn toenmalige woonplaats Benschop. ‘De oude Kraay’, zoals hij euforisch werd genoemd in het dorp, was niet alleen de trainer maar ook speler. Hij was het voetballen nog niet verleerd en ik heb hem zelfs een keer zien scoren vanaf de middellijn. En Benschop promoveerde meteen in het eerste jaar!
Ik kan me ook nog goed herinneren dat Hans Kraay vaak zijn zoontje meenam, Hansje Kraay, een ventje van 10 jaar, de man die tegenwoordig door het leven gaat als Hans Kraay jr. ‘De oude Kraay’ werd later nog trainer van veel clubs waaronder Ajax en Feyenoord en als technisch directeur van PSV heeft hij ook wonderen verricht. Maar zijn grote trainerscarrière begon toch maar mooi in ‘mijn’ Benschop. Waarvan acte!
Mijn tweede herinnering van het afgelopen weekend ging terug naar mijn vakantie op een stadscamping in Middelburg, zo’n 15 jaar geleden. Zit je ’s-morgens lekker in het zonnetje voor je tent te ontbijten valt je oog ineens op twee palen die verdacht veel lijken op een rugbydoel. ‘Zouden dat de doelpalen van de rugbyclub met die fantastische naam zijn’ dacht ik. Ik pakte mijn fiets en ja hoor, daar stond ik ineens voor het clubhuis van de EZRC Oemoemenoe.
Zondag was ik bij de rugbywedstrijd van RFC Gouda. Tegenstander was Oemoemenoe! En als rechtgeaarde Zeeuwen, hoewel ik verdacht veel Engels hoorde spreken, waren ze niet zuunig en gingen met een monsteroverwinning in de tas terug naar sportpark De Sprong.
Herinneringen
Afgelopen vrijdag overleed Hans Kraay sr. Toen ik dat hoorde moest ik denken aan mijn eigen voetbalcarrière. Geen flitsende carrière moet ik eerlijk bekennen, maar ik kon best een aardig balletje trappen. En toen een lager elftal van VV Benschop eens een keer geen keeper had ben ik tussen de palen gaan staan en was mijn loopbaan als doelman geboren.
Maar wat heeft Hans Kraay met VV Benschop te maken zult u wellicht denken. Nou, Hans Kraay was nl. de eerste trainer van de in 1969 opgerichte voetbalvereniging Benschop. Kraay werd niet alleen trainer van de selectie, maar hij was ook speler in het 1e. Ik heb hem eens vanaf de middenlijn zien scoren. En in het eerste jaar promoveerde VV Benschop meteen!
Het had trouwens wel moeite gekost om de oud profvoetballer naar Benschop te halen. Er waren bv. een paar politieke partijen die het niet zagen zitten, maar de heren Terberg en van Vliet drukten het toch door en kregen het voor elkaar. De euforie in Benschop was groot omdat de ‘grote Kraay’ naar het nietige Benschop kwam. En het betaalde zich meteen uit.
Omdat ik de selectie van VV Benschop niet heb gehaald, ik zat bij de Koninklijke Marine dus kon niet trainen, heb ik dus nooit training gehad van Hans Kraay. Maar de verhalen rondom hem waren mooi. Hij dacht soms dat hij met profs te maken had want ik heb me laten vertellen dat hij op vrijdagavonden nog wel eens de toen bekende dorpskroeg Lieverse van Benschop bezocht om te kijken of zijn spelers wel op tijd naar bed waren om de volgende dag helemaal fit aan de start te staan. Of het waar is weet ik niet, maar het zou zo maar kunnen.
Ik kan me ook nog goed herinneren dat Hans Kraay ook vaak zijn zoontje meenam, Hansje Kraay, een ventje van 10 jaar, de man die tegenwoordig door het leven gaat als Hans Kraay jr.
Mooie herinneringen. Hans Kraay sr. hield het anderhalf jaar uit als trainer van VV Benschop en stapte over naar Elinkwijk. Later werd hij nog trainer van Go Ahead Eagles, Ajax, AZ ’67, Sparta, FC Den Haag en Feyenoord. En ook nog technische directeur van PSV en Feyenoord.
Voorwaar een prachtige carrière, die begon in het kleine dorp Benschop. Maar dat wordt in de meeste media niet vermeld en daarom vertel ik het nu hier.
Pech of onkunde
Spits Dennis van Duinen van Harkemase Boys was onlangs wereldnieuws. Voor open doel zag hij kans om de bal huizenhoog over te schieten. De vraag doemt dan op of er hier sprake was van pech of van onkunde. Pech zal van Duinen zeggen, maar ik vind dit nu typisch een geval van onkunde. Net als het missen van strafschoppen. Een beetje voetballer schiet een strafschop altijd binnen, zeker een profvoetballer.
Sven van Beek was bijna een jaar geblesseerd en maakte vorige week eindelijk weer zijn rentree in Feyenoord 1. Hij had zich al verheugd op de klassieker tegen Ajax, maar botste tegen een ploeggenoot op met als gevolg een heupblessure. Pech? Ik vind van wel hoewel sommigen roepen dat van Beek een glazen gestel heeft. Maar ik ben geen dokter, dus daar kan ik dus niet over oordelen.
Zaterdag was ik bij de voetbalwedstrijd Gouda – Moordrecht. Moordrecht verloor met 7-0, nog een bescheiden uitslag. Was hier sprake van pech voor Moordrecht? Nee, hier moet ik helaas het etiket onkunde op plakken. Als je tijdens de wedstrijd slechts één of twee keer min of meer richting doel schiet kun je moeilijk met drogen ogen van pech spreken.
Piotr Havik kreeg in augustus een stageperiode bij Katusha-Alpecin aangeboden. De oud renner van GRTC Excelsior presteerde de afgelopen maanden naar behoren, maar kreeg deze week te horen dat hij geen profcontract krijgt. Havik voelt zich een beetje de dupe van de nieuwe UCI-regel dat wielerploegen tijdens een wedstrijd geen acht maar slechts zeven renners mogen hebben. Wielerploegen nemen daarom ook geen nieuwe renners aan. Pure pech voor Piotr!
Pech of onkunde, de discussie zal blijven want het is niet altijd een kwestie van zwart of wit.
Rolstoelbasketbal
Ik had het in deze column kunnen hebben over De Jodan Boys die na drie nederlagen weer oprezen met een forse overwinning. Of over Gouda dat tevergeefs probeerde een 16 jarige Rotterdamse doelman te verschalken. Of over DONK dat ook zijn 4e competitiewedstrijd won. Of over ONA dat thuis dit seizoen onverslaanbaar lijkt. Of over Olympia dat de draad even kwijt lijkt te zijn. Behalve het 35+ team van Olympia dat in het programma Kassa alcoholvrij bier mocht testen. Ik zag wel gemengde reacties, maar ja, alcoholvrij bier is toch een beetje nepbier. En ik ga er van uit dat Ron Rabouw zondag met echte biertjes Gouds kampioen Blind Bierproeven 2017 geworden.
Ik wil het hebben over basketbal. Ik was vorige week voor het maken van het maandelijkse sportitem voor RTV Gouwestad bij het Gouds/Waddinxveense Bouncers Basketball. Een fusieclub met een duidelijke visie die op termijn de toonaangevende basketbalvereniging voor de jeugd in het Groene Hart wil zijn. En onder de bezielende leiding van de zeer ervaren coach Ben Ponsioen wil het prestatief ook hogerop. Uiteraard is recreatief basketballen ook mogelijk.
Voor ieder wat wils dus bij Bouncers en sinds vorige maand is de vereniging ook begonnen met rolstoelbasketbal. Voorzitter Jeroen Poldervaart vertelde me het verhaal van Jaap Smid, de geboren en getogen Gouwenaar die, nadat hij in 2000 een dwarslaesie oploopt, tijdens zijn revalidatie met rolstoelbasketbal in aanraking komt. Jaap wordt een succesvol rolstoelbasketballer maar hij overlijdt in 2015 veel te jong op 31-jarige leeftijd. Om hem te eren heeft de familie Smid de basketbalstoelen van Jaap die hij gebruikte voor demo’s en clinics aan Bouncers in bruikleen gegeven. Een prachtig gebaar en een mooie plek om Jaap Smid te eren. Het komt vast goed.
Monsterscores
‘Wat is dat nou voor stomme vraag. Denk je nou echt dat Zweden met 8-0 wint. Zulke uitslagen komen tegenwoordig in het moderne voetbal niet meer voor’. Ik moest lachen toen Dick Advocaat dit antwoord vorige week gaf op een vraag van NOS verslaggever Bert Maalderink. Nou die uitslagen komen dus echt voor heeft u kunnen zien.
Maar Dick zou Dick niet zijn als hij na afloop van de gewonnen wedstrijd tegen Wit Rusland nu zelf de uitdaging aanging. ‘Waarom zouden wij dinsdag niet met 7-0 van Zweden kunnen winnen’. Ja waarom niet, de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Op het moment dat ik deze column schrijf is de uitslag nog niet bekend maar als u deze column woensdag in de Goudse Post leest is bekend of er dinsdag een mirakel heeft plaatsgevonden en de deur naar het EK in Rusland op een kier blijft staan. Maar normaal gesproken is de deur keihard dichtgeslagen.
Maar ja, wat heet normaal. Oranje won in 2011 met 11-0, maar dat was tegen San Marino. In het amateurvoetbal komen de laatste tijd wel meer abnormale scores voor. Twee voorbeelden van afgelopen zaterdag: Oegstgeest – GOL Sport (19-0) en PKC ’85 – Nieuwerkerk (0-8). En zondag was het ook raak: Unitas – Delft (9-0) en ESTO – Gouderak (9-0). En dan heb ik me beperkt tot afdeling West 2, want in heel Nederland komen monsterscores voor. De voetballers van Gouderak, die in de eerste drie competitiewedstrijden al 25 tegentreffers moesten incasseren, hebben volgens mij leukere zondagen beleefd.
Deze monsterscores moeten de voetballiefhebbers toch aan het denken zetten. Dat er in de laagste klassen idiote uitslagen voorkomen kan ik nog begrijpen maar dat ze ook in de hogere klassen en zelfs in de 1e klasse te zien zijn, geeft te denken.
Wat is dat nou voor stomme vraag
‘Wat is dat nou voor stomme vraag. Denk je nou echt dat Zweden met 8-0 wint. Zulke uitslagen komen tegenwoordig in het moderne voetbal niet meer voor’. Ik moest ook lachen toen Dick Advocaat dit antwoord deze week gaf op een vraag van NOS verslaggever Bert Maalderink. Of Bert Maalderink verstand heeft van voetbal of dat hij waarzeggende capaciteiten heeft weet ik niet, maar u heeft gisteravond het resultaat kunnen zien.
Maar Dick zou Dick niet zijn als hij na afloop van de gewonnen wedstrijd tegen Wit Rusland nu zelf de uitdaging aanging. ‘Waarom zouden wij dinsdag niet met 7-0 van Zweden kunnen winnen’. Ja waarom niet, de wonderen zijn de wereld nog niet uit. We zullen dinsdag zien Dick. Maar reken je nog niet rijk, want stel voor dat Nederland 2e wordt in de poule, dan is het nog maar afwachten of we bij de beste nummers 2 horen. Zo ja, dan wordt het nog een helletocht. Nee, Rusland is nog ver weg om met Joop Zoetemelk te spreken.
Iets anders. De KNVB heeft deze week in haar oneindige wijsheid besloten de promotie-/degradatieregeling voor de Jupiler League af te schaffen. Voetballen de meeste clubs gewoon voor de kat zijn viool. Promotie van de 2e divisie naar de Jupiler League gaat ook niet door. Waarom zou je dan nog kampioen worden? Voor de eer, maar meer ook niet.
Bovenstaande strapatsen van de KNVB waren gisteren ook onderwerp van gesprek na afloop van de wedstrijd AFC – Jodan Boys. Ik heb niemand op enig begrip voor de bond kunnen betrappen. De bestuurders van AFC baalden ook stevig van het feit dat hun 1e zondagteam, dat in de 2e divisie speelt, meer op zaterdag dan op zondag speelt vanwege de vele zaterdagteams die in de 2e divisie zitten. Het prachtige grasveld van de Amsterdamse club ligt er trouwens puntgaaf bij. Geen wonder natuurlijk als alleen het 1e zondagteam er op mag spelen. Het eerste zaterdagteam was gewoon verbannen naar een aanpalend kunstgrasveld. Dat trouwens wel van een goede kwaliteit is begreep ik van de voetballers van Jodan Boys.
Mooie vereniging trouwens AFC. Meer dan 2100 leden heeft deze oudste Amsterdamse voetbalclub, opgericht in 1895. De club van Jack van Gelder. De club waar oud profs als Danny Landzaat en Kenneth Perez, om er maar een paar te noemen, wekelijks hun balletje trappen. En waar good old Sjaak Swart, ja hij was er gisteren ook weer, kind aan huis is. Het enorme complex wordt omringd door kantoorkolossen van de Zuidas. Een mooie oude kantine, met een antieke bar, maar kleedkamers uit het jaar nul. Slechts twee kleedkamers hebben eigen douches werd mij verteld. Maar er komt nieuwbouw werd mij ook verteld. Alles schuift een beetje op en er wordt zelfs een voetbalveld aangelegd bovenop een garage!
Mooi vond ik de spreuk boven de ingang naar de kantine: ‘Na noest doch vreugdevol gezwoeg, ontstond hier Sportprak Goed Genoeg’.
‘Amsterdam huilt, waar het eens heeft gelachen’. Amsterdam huilt om zijn burgemeester, maar kon gistermiddag op Sportpark Goed Genoeg toch ook lachen want ze veroverden drie belangrijke punten voor handhaving in de hoofdklasse zoals hun doelstelling is. Jammer voor De Jodan Boys want die staan na drie opeenvolgende nederlagen weer helemaal met beide voeten op de grond. De derde divisie is nog ver weg. Of ze gaan degraderen? Nee natuurlijk niet, wat is dat nou voor stomme vraag!
De oudjes doen het nog best
Daar waren ze weer. Voor de 38e keer bezochten ze Nederland. Ik heb het natuurlijk over The Rolling Stones, de Britse rockers, die ondanks hun gezamenlijke leeftijd van 293 jaar, na 55 jaar het plezier in optreden nog niet hebben verloren. Zaterdagavond speelden ze in de Johan Cruijff Arena hun zoveelste wedstrijd. Aanvoerder Mick Jagger, centrale verdediger Charlie Watts en de aanvallers Keith Richards en Ron Wood vermaakten het publiek in de uitverkochte Amsterdamse voetbaltempel als vanouds. De vier oude mannen weten van geen wijken en verlaten het veld pas definitief als de opperscheidsrechter er echt een einde aan maakt lijkt mij.
Over oudjes gesproken. Vorige week werd in Houten het 1e Oldstars 55+ Walking Football Toernooi gespeeld. Hieraan namen ook de ‘bejaarde’ voetbalhelden van Oldstars 1886 deel. Het Goudse team van succescoach Vincent Govers veegde alle tegenstanders op een hoop en nam de Beker met de Grootste Oren mee naar Gouda. Zeventiger Jaap, technicus Arie, kilometervreter Dick, topscorer Hamid, ook zij kunnen het niet laten. De snelheid is er uit, daarom heet het ook Walking Football, maar de techniek en het inzicht laten hen nog niet in de steek. Old Stars 1886, de Rolling Stones van het Goudse voetbal!
Laat de oudjes maar schuiven, daar kunnen veel jonge sporters een voorbeeld aan nemen. Daar waar bij The Rolling Stones en Oldstars 1886 het spelplezier er vanaf straalt is dat bij voetballers wel eens anders. Over het paard getilde profs die tonnen verdienen maar soms domweg gewoon weigeren te spelen. Of voetballers die denken ‘moet dat nou, moet ik weer aan de bak’. MOET ik nou? Nee zeurpieten, je moet zeggen MAG ik nou!! Dat is pas Satisfaction.
Verwarde tijden
‘We leven in verwarde tijden’ hoor ik de laatste tijd vaak zeggen. Aanslagen, aardbevingen, overstromingen, asielzoekers, onveiligheid, verlies aan identiteit, alles wordt er bij gehaald. Onzekerheid of het modder gooien tussen Donald Trump en Kim Jong-un tot een ramp leidt. Toch zijn er altijd al verwarde tijden geweest. Sla de geschiedenisboeken er maar op na. Oorlog en andere ellende waren schering en inslag. Alleen hadden we toen nog geen radio, tv, facebook of twitter en bleef dus veel onbekend.
Voor veel voetbalfans zijn het ook verwarde tijden. Neem de bekercompetitie waarin de verrassingen niet van de lucht zijn. Bekerwinnaar Vitesse wordt in de 1e ronde door de amateurs van AVV Swift roemloos uitgeschakeld. Datzelfde Vitesse speelt een paar dagen later Ajax van de mat. NAC wint voor het eerst tot ongeloof van velen in de Kuip van landskampioen Feyenoord. Het bescheiden Excelsior won nog nooit in Alkmaar van AZ, maar kreeg zondag de bekerfinalist binnen acht minuten op de knieën. Het ongeslagen Jodan Boys verloor zaterdag van het puntloze Smitshoek. Olympia werd zondag in het eerste kwartier zoek gespeeld door Spartaan ’20, vreesde het ergste, maar had na afloop van de wedstrijd wel lekker drie punten binnen. FC Oudewater stond in de rust met 4-1 voor maar verloor sensationeel met 4-5 van Kagia. Haastrecht won zondag met maar liefst 10-0 van Gouderak en dat was nog niet eens de grootste uitslag van het afgelopen voetbalweekend.
Verwarde tijden of niet, die sensationele en onverwachte uitslagen hebben natuurlijk hun charme. Voorspelbaarheid is soms leuk, maar ik moet er niet aan denken dat alle wedstrijden dit seizoen volgens verwachting verlopen. Dan kunnen we beter afspreken alles maar schriftelijk af te doen. Lang leve de onvoorspelbaarheid!